Prof. Dr. Ali İhsan Dokucu
Whatsapp İletişim

Bilgi Köşemiz

06.05.2023 20:28

Hipospadias Nedir ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hipospadias Nedir?

     Hipospadias, erkek çocuğun idrar yaptığı deliğin penisin ucunda değil de penis ucu ile makat arasında bulunan herhangi bir noktadan açılmış olması halidir.

     Bu açıklık çok sıklıkla hemen penis başının hemen alt kısmında bulunur. Sonuçta bu delik ile penis ucu arasındaki bölgede idrar kanalı tam olarak oluşmamıştır.


İlk kez ne zaman fark edilmeli?

     Erkek çocuklarında idrar deliğinin olması gereken uç kısma göre daha aşağıda olmaması durumu doğumdan hemen sonra çocuğu ilk muayene eden hekimin veya ailenin dikkatini çekmesi gereken bir durumdur.

     Bu çocukların sünnet derisi NORMAL GÖRÜNÜMDEN UZAKTIR. Sünnet derisi bu çocuklarda penis başının etrafını dönem bir yapıdan çok çoğunlukla penis başının arkasında ‘şapka tarzında’ birikmiş bir görünüm arz eder. 


Hipospadiasın Tipleri nelerdir?

     İdrar deliğinin yerleşim yerine göre farklı farklı sınıflandırılabilir. En sık görülen tipler Glandüler ve Coranal olarak isimlendirilen penis ucuna daha yakın tiplerdir.

     İdrar deliği penis ucundan ne kadar uzaklaşır ise anomalinin daha ağır seyirli bir tip olduğu söylenebilir.

     Çok nadir de olsa idrar deliği makata yakın bir yere dahi açılabilir.  

Doğumsal Bir Durum mudur? Ne Sıklıkta Görülür?

     Hipospadias, doğumsal bir durumdur. Nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Kalıtım ile geçiş konusu tam olarak gösterilmemiş olsa da bir ailenin çocuğunda varsa diğer erkek çocuklarında görülme ihtimali oldukça yükselmektedir.

     Hastalığın kesin nedeni üzerine birçok spekülasyon mevcut olup;  Günümüzde modern yaşam tarzı, gıda koruyucuların ve diğer toksik ajanların olası etkileri yanında, anne karnında hormonal uyarıların eksik kaldığına yönelik bazı çalışmalar olası neden olarak sunulmuştur.

     Bu klinik durum çocuk ürolojisi klinik pratiğinde en sık karşılaşılan durumlardan biridir. Her 200 / 300 erkek çocuğundan birinde görülür.

     Daha önce de ifade edildiği gibi Distal tip dediğimiz penis ucuna yakın idrar kanalı olanlar tüm hastaların %70’ini oluşturur.


Hipospadias Tanısı Aldıktan Sonra Başka Araştırmalar da Yapılmalı mıdır?

     Sık görülen distal tip olgularda genelde ek bir patoloji gözlenmez.

     Ancak özellikle ağır tip hipospadias olgularında, diğer ürogenital sistem bozuklukları görülme ihtimali de daha fazladır. Bu nedenle ağır olgularda özellikle üriner sistem (böbrek ve idrar boşaltma kanalları ve mesane) mutlaka incelenmelidir.

     Eğer hipospadiasa ek olarak iki taraflı inmemiş testis eşlik ediyorsa bu hastalarda mutlaka kromozomal araştırmalar yapılmalıdır. Bu tür durumlarda olguda bir cinsiyet gelişim bozukluğu (şüpheli genital yapı / cinsiyet gelişim karmaşası şüphesi ) mevcut olabilir.

 

Tedavi Ne Zaman Yapılmalıdır?

     Hipospadias hastalığının tedavisi cerrahidir.

     Birçok cerrah çocuğun cinsel kimliğinin geliştiği 3-6 yaş periyodunda ameliyat yapmayı tercih etmez. Dolayısıyla çocuk cinsel kimliğini tam keşfetmeden hipospadias cerrahisi süreçleri tamamlanmalıdır.

     Bu sebeple 6 – 36 ay yaş periyodu birçok cerrah tarafından ameliyat için en ideal zaman dilimi olarak kabul görür.

     Çocuğun bezli döneminde yapılacak bu tür bir cerrahi müdahalenin hem bakımı daha kolaydır hem de hızlı büyüyen çocuk bünyesinde iyileşme büyük yaş grubu kişilere göre daha iyidir. 


Hipospadias Cerrahisini Kim Yapmalıdır?

     Son 200 yılda hipospadias cerrahisi ilgili ameliyatlar yapılmakta olup şimdiye kadar tarif edilen ameliyat tekniği sayısı birkaç yüzü geçmiştir.

     Birçok cerrahi uzmanlık dalı hipospadias cerrahisi ile ilgilenmiş olup, önde giden uzmanlık dalları; Çocuk cerrahisi Üroloji ve Plastik Cerrahisi uzmanlarıdır.

     Ancak son 20-30 yılda işi sadece Çocuk Ürolojisi ve çocuğa ait ürolojik bozuklukları tamir olan uzmanlık dalı faaliyetlerini arttırmıştır.

     Ülkemizde 250 civarında ÇOCUK ÜROLOJİSİ UZMANLARI bu tür hastalıkların cerrahi tamirinde doğal olarak daha büyük bir tecrübe birikimine sahiptirler.  Bu tür hastalıkların tedavisi ile ilgili cerrahi tecrübe ile ameliyat sonrası başarı arasında doğrudan ilişki vardır.

     Bu tür bir anomalide amaç ilk ameliyatta istenilen sonucu almak yönünde olmalıdır, bu da bu konuda ki tecrübe ile irtibatlıdır.

     30 yılı aşan çocuk cerrahisi ve çocuk ürolojisi tecrübesinde opere ettiğimiz HİPOSPADİAS OLGU SAYISI 1500’ü geçmiş durumdadır.

     Son 15 yılda ameliyat sonrası başarı oranımız distal tip hipospadias olguları yönünden %90’nın üzerindedir.

 

Ameliyatında Ne Yapılır?

     Temel amaç idrar deliğinin bulunduğu yerden penisin ucuna taşınmasıdır. Yeni bir yol yapılmasında kullanılan en temel dokular SÜNNET DERİSİ olup bu doku tamirde yama veya destek doku olarak kullanılmaktadır.

     Bundan dolayı hipospadias ile doğan çocukların cerrahi tamir öncesinde hiçbir şekilde SÜNNET ETTİRİLMEMESİ önemlidir.


Ereksiyon Halinde Penisteki Görülen Eğrilik (Kordi) Ne Kadar Önemlidir?

     Normal bir muayene sırasında hipospadiaslı peniste bir eğrilik olup olmadığı fark edilemeyebilir.

     Ailenin penisi erekte / kalkmış halde gördüğünde verdiği hikâye hekim tarafından dikkatle değerlendirilmelidir.

     Aileler tarafından muayeneye gelmeden önce çocuğun penisi ereksiyon halinde iken birkaç yönden fotoğraflarının çekilmesinde fayda olacaktır.

     Ancak cerrahi tamir sırasında bu tür bir durum olup olmadığı suni ereksiyon yapılmak sureti ile cerrah tarafından değerlendirilir ve mutlaka eğriliği düzeltmeye yönelik cerrahi prosedürleri uygular.

     Peniste eğrilik ileride cinsel yaşamda ilişki sırasında ciddi ağrılara neden olacağından bu tür bir cerrahi sonrasında eğrilik tama yakın düzeltilmiş olmalıdır.


Hasta Ameliyattan Sonra Ne Kadar Hastanede Yatar?

     Modern hipospadias cerrahisinin uygulandığı merkezlerde bu tür ameliyatlar hastaların büyük bir kısmında günübirlik cerrahi olarak uygulanır.

     Yani hastalar ameliyat sonrasında aynı gün evlerine giderler. Olguların büyük bir kısmında mesaneye kadar giden ve penise sabitlenmiş bir sonda/stent /borucuk vardır. 

     Ameliyat sonrası 3-5. gün pansumanı açılır. Genellikle 7. gün de sondası çekilir.


Komplikasyonlar Nelerdir?

     Hipospadias cerrahisinde en sık görülen komplikasyon fistül / kaçaktır.

     Bazen tüm yapılmış tamir açılarak ilk başa dönülür. Bazı olgularda ise yapılan kanal daralır.

     Yapılan birçok çalışmada görülmüştür ki bu tür hastaların cerrahi tamirindeki tecrübe ile komplikasyon gelişmesi arasında ters ilişki vardır. Yani tecrübesiz ellerde komplikasyon oranı oldukça yüksektir

     Bazen bazı çocuklar ve bazı hekimler yönünden işler yolunda gitmeyebilir. Tüm ameliyatın boşa gittiği olur. Ancak bu olgularda tek sorun bu da değildir. Çünkü cerrahi tamir için kullanılacak dokular daha önceden kullanılmış olur.

     Maalesef daha önce girişim uygulanmış bir peniste başarı oranı hiç dokunulmamış olana göre daha azdır. Dolayısı ile ilk ameliyatın en güvenli bir şekilde yapılması kritik önem taşıyan bir karardır.

     Başka hekimlerce BAŞARISIZ HİPOSPADİAS TAMİRİ yapılmış onlarca olgunun başarılı tedavisi kliniğimizde yapılmıştır. Bu konuda rekor olgumuz daha önce başka bir merkezde 4 büyük, 34 küçük olmak üzere 38 kez ameliyat edilen bir olgunun cerrahi tedavisinin yapılmış olmasıdır. Bu olgunun tedavi süreci devam etmektedir.